Pytanie „jaki zasilacz do 3m taśma led” sprowadza się do prostego rachunku. Mnożysz moc metra taśmy przez 3, dodajesz 25% zapasu i masz moc zasilacza. Dla taśmy 14,4 W/m wychodzi 43,2 W, więc kupujesz model 60 W o napięciu zgodnym z taśmą, czyli 12 V albo 24 V.
Spis Treści
Jaki zasilacz do 3m taśma led, czyli skąd wziąć liczbę watów
Taśma LED to odbiornik stałonapięciowy. Producent podaje pobór mocy na metr, a Ty przeliczasz go na długość, którą faktycznie podłączasz. Trzy metry to zwykle odcinek wycięty z pięciometrowego zwoju, więc najpierw sprawdź linię cięcia. Taśmy 12 V tnie się co 5 cm, czyli co trzy diody, a taśmy 24 V co 10 cm, czyli co sześć diod. Przetniesz w innym miejscu i część segmentu nie zaświeci.
Pobór mocy znajdziesz na etykiecie lub w karcie produktu. Wartości, które trafiają się najczęściej:
- 4,8 W/m, czyli taśmy 2835 z 60 diodami na metr,
- 9,6 W/m, najpopularniejszy wybór pod szafki i do podświetleń,
- 14,4 W/m, klasyczne 5050 z 60 diodami na metr,
- 19,2 W/m, moduły 5050 z 120 diodami oraz część taśm COB.
Jeśli nie wiesz, jak wybrać pomiędzy taśmą LED COB a klasycznym SMD, sprawdź Jak Wybrać Pomiędzy Taśmą LED COB przed zakupem zasilacza.
| Moc taśmy | Pobór 3 m | Z zapasem 25% | Prąd przy 12 V | Prąd przy 24 V | |—|—|—|—|—| | 4,8 W/m | 14,4 W | 18 W | 1,5 A | 0,75 A | | 9,6 W/m | 28,8 W | 36 W | 3 A | 1,5 A | | 14,4 W/m | 43,2 W | 54 W | 4,5 A | 2,25 A | | 19,2 W/m | 57,6 W | 72 W | 6 A | 3 A |
Na półce sklepowej szukasz potem najbliższego rozmiaru powyżej wyniku z kolumny trzeciej: 24 W, 36 W albo 40 W, 60 W, 75 W, 100 W. Nie schodź poniżej wyliczonej wartości, nawet jeśli różnica to tylko kilka watów.
Z mocy policzysz prąd, a ten przyda się przy sterowniku i przewodach. Wzór to I = P / U. Ta sama taśma 43,2 W pobiera 3,6 A przy 12 V i 1,8 A przy 24 V. Zasilacz 60 W na 12 V musi więc oddawać 5 A, a jego odpowiednik na 24 V tylko 2,5 A.
Osobno policz taśmy RGB, RGBW i CCT. Diody RGB 5050 z 60 diodami na metr ciągną 14,4 W/m, gdy świecą wszystkie kanały naraz. Wersja RGBW to około 19,2 W/m, a CCT z dwoma białymi diodami 12-14,4 W/m. Na Allegro i OLX pełno jest ogłoszeń, gdzie podano tylko napięcie i typ diody. Dopytaj sprzedawcę o waty na metr, zanim zamówisz zasilacz, bo identycznie wyglądające taśmy potrafią różnić się poborem dwukrotnie.
Napięcie 12 V czy 24 V. Które lepiej wypada na trzech metrach
Budujesz oświetlenie od zera i taśma ma 14,4 W/m albo więcej? Bierz 24 V. Przy tym samym poborze mocy prąd jest o połowę mniejszy, więc straty na przewodach spadają czterokrotnie, a zasilacz mniej się grzeje.
Jeśli sprawdzasz, Czym się różni taśma LED 12 V od 24 V, zwróć uwagę przede wszystkim na prąd i spadki napięcia. Trzy metry to jeszcze nie dystans, przy którym 12 V zawsze zawodzi. Taśma 9,6 W/m na 12 V pobiera 2,4 A i przy sensownym przewodzie świeci równo na całej długości. Problem zaczyna się przy 14,4 W/m i wyżej, bo wtedy prąd rośnie do 3,6-4,8 A i spadek napięcia na pierwszym metrze kabla staje się widoczny gołym okiem.
Wybierz 12 V, gdy masz już zasilacz albo sterownik na to napięcie, gdy taśma ma niski pobór lub gdy odcinek jest krótki. Wybierz 24 V, gdy kupujesz wszystko od zera, gdy taśma jest mocna albo gdy zasilacz musi stać kilka metrów od taśmy. Jeśli nadal wahasz się, Taśma LED 12 V czy 24 V to wybór, który zależy od poboru mocy i długości przewodu.
Nie mieszaj napięć. Taśma 12 V podłączona do zasilacza 24 V spali diody w kilka sekund. Taśma 24 V na zasilaczu 12 V prawie nie świeci, a przy dłuższej pracy traci jasność na stałe. Nie łącz też dwóch zasilaczy 12 V szeregowo, żeby uzyskać 24 V. Takie układy kończą się zwarciem albo uszkodzeniem jednego z zasilaczy. Taśmy 5 V z wtykiem USB odpuść sobie przy trzech metrach, bo przy takim napięciu prąd robi się absurdalnie duży.
Zapas mocy i temperatura, czyli dlaczego zasilacz 60 W nie zawsze da 60 W
Zapas 20-30% nie jest fanaberią. Pokrywa starzenie się kondensatorów, chwilowe skoki prądu przy włączaniu, spadki napięcia w sieci i pracę ściemniacza PWM, który pobiera prąd szczytowy, a nie średni. Ściemniona taśma nie pobiera mniej prądu w rozumieniu zasilacza. Impulsy są nadal pełne, tylko krótsze.
Druga sprawa to temperatura. Zasilacz ma moc znamionową podaną dla konkretnych warunków, najczęściej 25-40 °C wokół obudowy. W zamkniętej szafce pod blatem potrafi być 50-60 °C. Wtedy typowy model traci 10-20% wydajności, a słabsze konstrukcje nawet więcej. Zasilacz 60 W oddaje w praktyce 45-50 W i pracuje na granicy zabezpieczenia nadprądowego.
Do tego dochodzi sprawność. Zasilacz o sprawności 87% przy obciążeniu 55 W wypuszcza w powietrze około 8 W w postaci ciepła. W szczelnej puszce nie ma tego jak oddać. Montuj zasilacz w miejscu z przepływem powietrza albo sięgnij po model w metalowej obudowie, który sam pełni rolę radiatora.
Na rynku jest sporo zasilaczy bez marki, gdzie „60 W” oznacza moc chwilową przy 20 °C. Sprawdź kartę katalogową i krzywą deratingu. Porządne modele podają moc przy 50 °C i 60 °C. Warto dopłacić kilkanaście złotych do sprawdzonej serii, bo wymiana zasilacza za rok kosztuje więcej niż różnica w cenie.
Gdzie schować zasilacz. Obudowa i IP
Stopień ochrony dobierasz do miejsca, a nie do mody. IP20 to otwarta konstrukcja bez zalewania, przeznaczona do suchych wnętrz: szafka pod blatem, rozdzielnia, puszka na ścianie w pokoju. Jeśli w szafce zbiera się para z gotowania, IP20 nie wystarczy.
IP65 i IP67 to zasilacze zalewane żywicą. Wybierz je do łazienki, kuchni w pobliżu zlewu, na balkon, taras, do garażu i pralni. Mają jedną wadę: żywica utrudnia oddawanie ciepła, więc przy tej samej mocy grzeją się mocniej niż wersje otwarte. Kupuj je z zapasem większym niż 25%.
Trzeci typ to zasilacz na szynę DIN. Wchodzi do rozdzielni obok zabezpieczeń, ma ładne zaciski i zwykle solidne parametry. Nadaje się tam, gdzie instalacja ma być uporządkowana i dostępna dla serwisu.
Najprostsza opcja to zasilacz wtyczkowy z kablem. Sprawdza się przy jednej taśmie i niskim poborze, ale tanie modele z marketu rzadko wytrzymują dłuższą pracę przy pełnym obciążeniu i mają słabą filtrację napięcia, co potrafi objawiać się migotaniem.
Strona 230 V to nie miejsce na eksperymenty. Podłączenie zasilacza do sieci powierz elektrykowi z uprawnieniami, zwłaszcza że w Polsce instalacja powinna mieć zabezpieczenie różnicowoprądowe i prawidłowo dobrany obwód. Po stronie 12 V lub 24 V możesz działać sam, ale użyj dławików kablowych, żeby przewód nie był naprężony na zaciskach.
Ściemnianie, Zigbee i Home Assistant, czyli taśma w smart home
Zasilacz nie ściemnia taśmy. To często powtarzany błąd. LED-y potrzebują stałego napięcia, a jasność regulujesz na wyjściu, czyli modułem PWM między zasilaczem a taśmą. Zasilacz ma tylko dostarczyć pełne napięcie i odpowiedni prąd.
Do sterowania nadają się moduły pracujące w Zigbee, na przykład Shelly, Gledopto, Sunricher albo Moes. Shelly obsługuje 12 V i 24 V, ma cztery kanały do RGBW i można nim sterować lokalnie, bez chmury. Gledopto i Sunricher wchodzą do Zigbee2MQTT albo ZHA w Home Assistant i stamtąd wystawiasz taśmę do Google Home. Wtedy „hej Google, włącz podświetlenie blatu” działa bez żadnych dodatkowych mostków.
Sprawdź prąd znamionowy modułu. Tanie sterowniki mają kanały po 2 A, a mocna taśma na 12 V potrzebuje 4,5 A na jednym kanale i moduł się przegrzewa. Jeśli używasz taśmy CCT z dwoma białymi kanałami, potrzebujesz sterownika z dwoma wyjściami, a nie zwykłego RGB. Dla RGBW szukaj czterech kanałów i wspólnego plusa, bo tak działa większość taśm.
Pamiętaj o częstotliwości PWM. Modele pracujące poniżej 1 kHz powodują prążki na nagraniach z telefonu. Jeśli planujesz kręcić filmiki przy blacie, wybierz moduł o wyższej częstotliwości albo taśmę z wbudowanym sterowaniem.
Rozważ też wyłączanie zasilacza smart gniazdkiem poza godzinami pracy. Sam zasilacz w trybie jałowym pobiera 0,3-1 W. Brzmi niewiele, ale przez rok to kilka złotych. Uważaj tylko na prąd rozruchowy. Zasilacz przy starcie potrafi chwilowo ciągnąć kilkanaście amperów, więc tanie gniazdko z przekaźnikiem 10 A może się zgrzać. Lepszy będzie moduł z przekaźnikiem 16 A i pomiarem poboru.
Przewody i spadki napięcia. Dlaczego koniec taśmy świeci słabiej
Nawet dobry zasilacz nic nie pomoże, jeśli połączenie ma zbyt mały przekrój. Miedź ma opór właściwy około 0,0175 Ω·mm²/m. Przewód 0,75 mm² ma więc 0,023 Ω na metr. Przy odcinku 3 m w jedną stronę i 3 m z powrotem robi się 6 m i 0,14 Ω. Przy prądzie 4,5 A spadek wynosi 0,63 V, czyli ponad 5% z 12 V. To już widać na ostatnim metrze taśmy.
Przy 24 V ten sam przewód i ta sama moc dają spadek 0,32 V, czyli 1,3%. Dlatego wyższe napięcie wybacza więcej błędów w instalacji.
Praktyczne zasady są trzy:
- Dla 12 V i prądu do 5 A użyj przewodu 1,5 mm², a nie 0,75 mm².
- Trzymaj zasilacz blisko taśmy, maksymalnie 1-2 m cienkiego kabla.
- Przy mocnej taśmie zasil odcinek z obu końców. Podanie napięcia na początek i koniec taśmy obniża prąd płynący przez jej ścieżki o połowę i wyrównuje jasność.
Zanim przejdziesz do lutowania, zobacz Kompleksowy przewodnik po montażu listwy LED, bo sposób prowadzenia przewodów wpływa na spadki napięcia. Lutuj połączenia, nie skręcaj ich na taśmie klejącej. Złącza zaciskowe w tanich zestawach lubią się poluzować po kilku miesiącach i wtedy pojawia się migotanie, którego szukasz po całej instalacji. Taśma ma też własny opór na ścieżkach miedzianych, dlatego nawet przy idealnym zasilaniu najdalszy koniec trzech metrów mocnej taśmy 12 V będzie odrobinę ciemniejszy. Przy 24 V ten efekt jest znacznie mniejszy.
Najczęstsze pytania
Jaki zasilacz do 3 m taśmy LED 14,4 W/m?
Trzy metry taśmy 14,4 W/m pobierają 43,2 W. Dodaj 25% zapasu i wychodzi 54 W, więc szukasz zasilacza 60 W. Przy 12 V musi on dawać co najmniej 5 A, przy 24 V wystarczy 2,5 A. Sprawdź jeszcze obudowę i stopień IP dopasowany do miejsca montażu, bo zasilacz 60 W w szczelnej puszce straci część mocy.
Czy zasilacz 12 V 5 A wystarczy do 3 m taśmy LED?
Zależy od poboru taśmy. 5 A przy 12 V to 60 W, a po odjęciu zapasu zostaje około 48 W na samą taśmę. Trzy metry taśmy 14,4 W/m potrzebują 43,2 W, więc taki zasilacz je obsłuży, choć będzie pracował blisko granicy. Do taśmy 19,2 W/m potrzebujesz już 6 A i mocniejszego modelu.
Czy mogę użyć zasilacza od laptopa do taśmy LED?
Zwykle nie. Ładowarki od laptopów dają 19-20 V, a taśmy LED potrzebują 12 V albo 24 V. Podanie 19 V na taśmę 12 V spali diody w kilka sekund. Nawet gdy trafisz na zasilacz 12 V, jego wydajność prądowa rzadko przekracza 3 A, więc trzy metry mocnej taśmy go przeciążą. Kup zasilacz przeznaczony do LED.
Co się stanie, gdy podłączę taśmę 24 V do zasilacza 12 V?
Taśma 24 V zasilana napięciem 12 V prawie nie świeci albo daje słaby, ciepły blask. Diody nie uszkodzą się od razu, ale przy takim niedoświetleniu pracują poza specyfikacją i szybciej tracą jasność. Nie łącz też dwóch zasilaczy 12 V szeregowo, żeby uzyskać 24 V. Napięcie musi zgadzać się z oznaczeniem taśmy co do wolta.
Ile prądu zużywa 3 m taśmy LED?
Mnożysz moc metra przez 3. Taśma 4,8 W/m pobierze 14,4 W, taśma 9,6 W/m około 29 W, a 14,4 W/m niecałe 44 W. Pamiętaj, że zasilacz pobiera z gniazdka więcej, niż oddaje, bo ma straty na ciepło. Przy sprawności 87% z 44 W na taśmę robi się około 50 W z sieci, plus kilka watów w trybie czuwania.
Czy zasilacz do taśmy LED może leżeć w zamkniętej puszce?
Może, ale musisz mu zapewnić odprowadzenie ciepła. Zasilacze tracą moc wraz ze wzrostem temperatury otoczenia, a w szczelnym pudełku szybko robi się 50-60 °C. Typowy model 60 W oddaje wtedy 40-50 W. Wybierz zasilacz w metalowej obudowie albo przeznaczony do pracy w wysokiej temperaturze i zostaw wokół niego kilka centymetrów luzu.
Mam na imię Marcin i od 15 lat pracuję przy budowach, remontach i wykończeniówce. Jabba.pl to mój sposób na to, żeby dzielić się doświadczeniem z ludźmi, którzy chcą zrobić coś samodzielnie, ale nie wiedzą, od czego zacząć.